وقتی پاندمی کرونا شروع شد، مقاومت مردم برای کلاس‌های حضوری شکست و تابوهاش برداشته شد، پلتفرم‌های آنلاین بالاترین نرخ رو بوجود آوردند و فروششون حتی چند ده برابر شد. 

حتی بعد از کرونا هم باز هم استقبال مردم ادامه پیدا کرد و آموزش مجازی تو انتخاب‌های مردم بود.

 هشت سال قبل کرونا، برای پارک علم و فناوری قزوین مودل رو بومی سازی و متناسب سازی کردم برای شرایط آموزش داخلی، ولی همون موقع بهم خندیدند و گفتند:

پسر جان، این چیزها رو کسی استقبال نمی‌کنه. اینا نون و‌ آب نمی‌شه

الانم تقریبا مشابه همون شرایطیم، با این تفاوت که اینترنت ملی پاندمی شده، شاید اگر حتی نت جهانی هم وصل شه بازم مردم از ترس تکرار قطعی بیزنس‌هاشون رو هم روی داخل و هم در خارج ادامه بدن. تلگرام، اینستاگرام، تیک تاک، یوتیوب و... فارغ از اتصال مشکل دار (پروکسی و...) ممکنه دوباره قطع بشن. 

پیش به سوی سیستم چینی

چین چندین سال پیش این چالش رو داشته و حلش کرده، موتور جستجوی اختصاصی، سوپر اپلیکیشن‌های انحصاری و مشابه موارد خارجی و سرویس‌های داخلی حتی در سطح بین المللی ایجاد کرده که هر لحظه دلش خواست بدون اینکه به تجارت الکترونیکش آسیبی برسه اینترنت بین المللی رو به ملی تبدیل کنه. 

شاید طولانی ترین قطعی اینترنت این روزها ما رو به این سمت ببره ولی کماکان فضای بکر موتور جستجو، پیام رسان و شبکه‌های اجتماعی کسی رو ترغیب برای توسعه‌ی این سیستم نکرده. البته شایدم بی اعتمادی مردم به سیستم جلوی این کارها رو گرفته

ولی چیزی که به وضوح مشخصه اینه که فضای دیجیتال مارکتینگ، معماری خودش رو تغییر میده و یک معماری جدید داخلی هم بهش اضافه میشه.